Betonowy Most
Most rozporowy na Łomniczce został wybudowany około 1912 roku. Zastosowanie żelbetonu w budowie mostu zostało podyktowane troską o jego wytrzymałość, ale także ze względów estetycznych. Żelbeton pozwalał na nadanie mostowi charakterystycznego „lekkiego” wyglądu. Most łączył nieistniejącą już osadę górską Budniki (Forstlangwasser) na północnym zboczu Kowarskiego Grzbietu z Karpaczem Górnym (Bruckenberg). W okresie międzywojennym były popularne wycieczki z Karpacza przez Wilcza Porębę, Betonowy Most do schroniska Forstbaude w Budnikach i dalej do Przełęczy Okraj.
W 1901 r. w Górach Izerskich wybudowano most rozporowy na Izerze. Poprzedni zniszczyła wielka powódź z 1899 r. Nowa przeprawa była pionierskim rozwiązaniem budownictwa drogowego na terenie Śląska. Użyto bowiem do jej budowy żelbetonu. Po raz pierwszy żelbeton wykorzystano do budowy mostu łukowego we Francji w 1875 r. Zastosowano przy tym patent j. Moniera (1823-1906), uważanego za wynalazcę betonu zbrojonego. W 1867 r. j. Monier, z zawodu ogrodnik opatentował donicę kwiatową z betonu zbrojonego siatką drucianą, która zapobiegała rozsadzaniu przez korzenie roślin (donic?). Skonstruował pierwsza płytę żelbetową zbrojoną siatką z prętów o średnicy 5-10 mm, zwaną płytą Moniera. Na większą skalę użycie żelbetonu na Dolnym Śląsku datuje się na pocz. XX w. przodował w tym Wrocław, w którym zbudowano w tej technice zajezdnię tramwajową (1908), dwie hale targowe (1908) oraz wpisaną na listę światowego dziedzictwa UNESCO Halę Stulecia (1912). Most na Izerze był więc budowlą doprawdy wyjątkową, pionierską w skali europejskiej.
W 1901 r. w Górach Izerskich wybudowano most rozporowy na Izerze. Poprzedni zniszczyła wielka powódź z 1899 r. Nowa przeprawa była pionierskim rozwiązaniem budownictwa drogowego na terenie Śląska. Użyto bowiem do jej budowy żelbetonu. Po raz pierwszy żelbeton wykorzystano do budowy mostu łukowego we Francji w 1875 r. Zastosowano przy tym patent j. Moniera (1823-1906), uważanego za wynalazcę betonu zbrojonego. W 1867 r. j. Monier, z zawodu ogrodnik opatentował donicę kwiatową z betonu zbrojonego siatką drucianą, która zapobiegała rozsadzaniu przez korzenie roślin (donic?). Skonstruował pierwsza płytę żelbetową zbrojoną siatką z prętów o średnicy 5-10 mm, zwaną płytą Moniera. Na większą skalę użycie żelbetonu na Dolnym Śląsku datuje się na pocz. XX w. przodował w tym Wrocław, w którym zbudowano w tej technice zajezdnię tramwajową (1908), dwie hale targowe (1908) oraz wpisaną na listę światowego dziedzictwa UNESCO Halę Stulecia (1912). Most na Izerze był więc budowlą doprawdy wyjątkową, pionierską w skali europejskiej.
THE CONCRETE BRIDGE
The extension bridge on Lomniczka was built around 1912. The use of reinforced concrete in the construction of the bridge was dictated by concern for its strength, but also for aesthetic reasons. Reinforced concrete allowed to give the bridge a characteristic „light” appearance. The bridge connected the now defunct mountain settlement Budniki (Forstlangwasser) on the northern slope of the Kowarski Ridge with the Upper Karpacz (Bruckenberg). In the interwar period trips from Karpacz through Wilcza Poreba, Concrete Bridge to the Forstbaude shelter in Budniki and further to Okraj Pass were very popular.
In 1901 a bridge was built on Izera, in the Jizera Mountains. The previous one was destroyed by the great flood of 1899. The new crossing was a pioneering solution for road construction in Silesia because reinforced concrete was used. For the first time reinforced concrete was used for the construction of an arch bridge in France in 1875. Joseph Monier (1823-1906) is considered to be the inventor of reinforced concrete. In 1867, Monier, a gardener by profession, patented a flower pot made of concrete reinforced with wire mesh, which prevented the pot to burst. He constructed the first reinforced concrete slab strengthened with a grid of bars with a diameter of 5-10 mm, called Monier's slab.
On a larger scale, the use of reinforced concrete in Lower Silesia dates back to the beginning of the 20th century. In Wroclaw, a tram depot (1908), two market halls (1908) and the Centennial Hall inscribed on the UNESCO world heritage list (1912) were built in this technique. The bridge on Izera was therefore a truly unique building, pioneering on a European scale.
Photo 1. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 2. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 3. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 4. The concrete bridge after renovation (Żaklina Antczak-Raj)
In 1901 a bridge was built on Izera, in the Jizera Mountains. The previous one was destroyed by the great flood of 1899. The new crossing was a pioneering solution for road construction in Silesia because reinforced concrete was used. For the first time reinforced concrete was used for the construction of an arch bridge in France in 1875. Joseph Monier (1823-1906) is considered to be the inventor of reinforced concrete. In 1867, Monier, a gardener by profession, patented a flower pot made of concrete reinforced with wire mesh, which prevented the pot to burst. He constructed the first reinforced concrete slab strengthened with a grid of bars with a diameter of 5-10 mm, called Monier's slab.
On a larger scale, the use of reinforced concrete in Lower Silesia dates back to the beginning of the 20th century. In Wroclaw, a tram depot (1908), two market halls (1908) and the Centennial Hall inscribed on the UNESCO world heritage list (1912) were built in this technique. The bridge on Izera was therefore a truly unique building, pioneering on a European scale.
Photo 1. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 2. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 3. Renovation of the concrete bridge. (Jakub Raj)
Photo 4. The concrete bridge after renovation (Żaklina Antczak-Raj)