KPN/18/2026 „Badania torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk” - BIP Karkonoski Park Narodowy
KPN/18/2026 „Badania torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk”
Karkonoski Park Narodowy informuje o wszczęciu postępowania:
KPN/18/2026 „Badania torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk”
1. Przedmiotem zamówienia jest badanie torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk. Przedmiot zamówienia składa się z następujących działań:
Usługa badawcza jest realizowana w ramach projektu „Znaczenie, zmiany i praktyczna ochrona torfowisk”, dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska 2021-2027.
2. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia:
3. Kody i nazwy określone we Wspólnym Słowniku Zamówień CPV:
73110000-6 - Usługi badawcze
71313000-5 - Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego
4. Adres strony internetowej prowadzonego postępowania (link prowadzący bezpośrednio do widoku postępowania na Platformie e-Zamówienia):
https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/tenders/ocds-148610-18c96608-f66e-4786-956f-a9e54e298b54
5. Identyfikator (ID) postępowania na Platformie e-Zamówienia:
ocds-148610-18c96608-f66e-4786-956f-a9e54e298b54
6. Ofertę należy złożyć za pośrednictwem Platformy e-Zamówienia dostępnej pod adresem: https://ezamowienia.gov.pl, do dnia 27.07.2026r. do godziny 11.00.
7. Otwarcie ofert nastąpi dnia 27.07.2026r. o godz. 11:05.
8. Postępowanie można znaleźć również ze strony głównej Platformy e-Zamówienia (przycisk „Przeglądanie postępowania/konkursy”).
9. Zamawiający zaprasza do udziału w postępowaniu o wydanie zamówienia publicznego zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ.
KPN/18/2026 „Badania torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk”
1. Przedmiotem zamówienia jest badanie torfowisk - geomorfologia, geochemia, wilgotność i temperatura mikrosiedlisk, warunki hydrologiczne, flora roślin naczyniowych oraz mszaków, zbiorowiska roślinne, ocena stanu naturalności torfowisk. Przedmiot zamówienia składa się z następujących działań:
I. Inwentaryzacja występowania siedlisk torfowych.
II. Szczegółowe badania wybranych torfowisk.
III. Badania retrospektywne.
IV. Paszportyzacja torfowisk.
V. Opracowanie Sprawozdań rocznych oraz Raportu końcowego.
Usługa badawcza jest realizowana w ramach projektu „Znaczenie, zmiany i praktyczna ochrona torfowisk”, dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska 2021-2027.
2. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia:
Szczegółowy opis prac badawczych:
I. Inwentaryzacja występowania siedlisk torfowych rozpocznie się w 2026 roku i będzie realizowana w ciągu 3 sezonów wegetacyjnych. Wybór torfowisk do inwentaryzacji prowadzony był w oparciu o następujące źródła:
-
-
- dane historyczne,
- materiały kartograficzne,
- mapę siedlisk przyrodniczych Natura 2000,
- istniejące publikacje naukowe oraz raporty badawcze, będące w posiadaniu KPN, zawierające dane z wieloletnich badań i obserwacji ekosystemów torfowiskowych.
-
Zadania badawcze:
I. Inwentaryzacja występowania siedlisk torfowych.
1. Stwierdzenie występowania siedliska torfowiskowego.
Badania prowadzone będą metodą marszrutową i obejmą główne miejsca występowania potencjalnych biotopów torfowiskowych, wg podanych wyżej źródeł. Jest to obszar o powierzchni 47 ha w Obwodach Ochronnych Śnieżka, Przełęcz i Szrenica. Siedliska torfowiskowe wyznaczone są na mapie siedlisk przyrodniczych Natura 2000, która będzie udostępniona przez Zamawiającego.
Badania prowadzone będą metodą marszrutową i obejmą główne miejsca występowania potencjalnych biotopów torfowiskowych, wg podanych wyżej źródeł. Jest to obszar o powierzchni 47 ha w Obwodach Ochronnych Śnieżka, Przełęcz i Szrenica. Siedliska torfowiskowe wyznaczone są na mapie siedlisk przyrodniczych Natura 2000, która będzie udostępniona przez Zamawiającego.
Metody: Obecność siedlisk torfowych będzie dokumentowana pomiarem 5–20 punktów (w zależności o wielkości i struktury przestrzennej siedliska) głębokości osadu torfowego (gleby/torfu). Do pomiaru użyte będą: stalowa sonda torfowa i sonda lawinowa. Wykonawca zapewni sprzęt niezbędny do wykonania zadania (sonda lawinowa, sonda torfowa).
2. Określenie granic wraz powierzchnią oraz lokalizacją geograficzną i hipsometryczną siedliska.
Metody:
-
-
-
- pomiary lokalizacji torfowiska, miejsca pomiarów miąższości osadu torfowego zostaną przeprowadzone za pomocą przenośnego odbiornika GPS,
- ortofotomapy (odpowiedniej skali mapy lotnicze przygotowane przez KPN), na które naniesione zostaną wyniki wybranych pomiarów, tj. granic ekosystemu (w celu obliczenia przybliżonej powierzchni), punkty pomiarów miąższości osadu torfowego oraz współrzędnych geograficznych i dane hipsometryczne.
-
-
3. Uwarunkowania geomorfologiczne i hydrologiczne siedlisk w skali krajobrazu.
Metody: opisanie lokalizacji na tle ukształtowania terenu oraz sposobu zasilania w wodę (brak/obecność źródeł wody gruntowej; wypływów), cechy okrajka oraz ich degradacja, jak też potencjalne zagrożenia.
4. Ukształtowanie powierzchni siedliska i jej mikrotopografia.
Metody: ukształtowanie powierzchni mierzone będzie za pomocą dalmierza z funkcją klinometru. Mikrotopografia powierzchni zostanie opisana zgodnie z terminologią podaną przez Jeníka i Soukupovą (1992) i udokumentowana fotograficznie. Dokumentowane będą też cechy siedliska związane z działalnością melioracyjną (na ortofotomapach, fotograficznie i za pomocą GPS): rowy odwadniające, potorfia i inne wskaźniki degradacji hydrologicznej.
5. Badania roślinności: stan aktualny, degradacja i potencjalne zagrożenia.
Metody: Aktualna roślinność inwentaryzowanych siedlisk charakteryzowana będzie jednokrotnie wg metodyki badań torfoznawczych (Ilnicki 2002), z uwzględnieniem:
-
-
-
- występowania i oceny ilościowego udziału stanowisk gatunków rzadkich i zagrożonych oraz inwazyjnych i ekspansywnych roślin naczyniowych i mszaków (dokumentowanych za pomocą GPS oraz fotograficznie),
- dominujących typów roślinności (w rozumieniu fitosocjologicznym, tzn. związków i/lub zespołów) oraz fizjonomicznych typów roślinności (mszary, mechowiska, młaki, pła, źródliska, siedliska otwarte i leśne o określonym składzie drzewostanów) (na podstawie publikacji Joosten i in. 2017; Nagy and Grabherr 2009; Kent M. 2012, Pawlaczyk i in. 2009; Jaremczak i in. 2009).
-
-
6. Ogólna ocena stanu siedliska.
Metody: każdy obiekt będzie waloryzowany pod względem oddziaływań antropogenicznych (dawnych, głównie melioracyjnych i potorfii) oraz aktualnych, zwłaszcza tych związanych ze zmianami klimatycznymi i wpływem turystyki. Szczególne cechy każdego siedliska (lokalizacja geomorfologiczna, gatunki roślin, fitocenozy i zbiorowiska roślinne, struktura powierzchni, struktury melioracyjne, itp.) będą dokumentowane fotograficznie.
Opisane powyżej zadania pozwolą na ocenę naturalności torfowisk w skali 1-5 (Mikulášková et al. 2025) oraz ich typologię (Kulczyński 1939-1940; Davies et al. 2004; Joosten i in. 2017; Rydin and Jeglum 2006 (lub nowszy); Pladias 2026, Chytry i in. 2010). W przypadku torfowisk KPN przeprowadzona zostanie ocena cech kardynalnych siedlisk torfowiskowych w rozumieniu Podręczników metodycznych Monitoringu siedlisk przyrodniczych GIOŚ (Mróz 2010, 2012, 2015), tzn. pokrycie i struktura gatunkowa torfowców, obecność drzew i krzewów oraz ich udział ilościowy, ogólne uwodnienie, pozyskanie torfu oraz melioracje odwadniające. Wyniki badań ilościowych opracowane będą za pomocą podstawowych metod i analiz statystycznych.
Dla każdego torfowiska objętego projektem po stronie KPN zostanie utworzona elektroniczna „karta torfowiska", która będzie zawierać podstawowe dane uzyskane z inwentaryzacji torfowisk KPN oraz zasad opisanych w projekcie „Znaczenie, zmiany i praktyczna ochrona torfowisk”. Przygotowana zostanie również mapa rozmieszczenia opisanych siedlisk.
II. Szczegółowe badania pięciu torfowisk.
Badania te prowadzone będą w następujących lokalizacjach: torfowisko Upa, torfowisko pod Smogornią, torfowisko pod Małym Szyszakiem, torfowisko pod Kamiennikiem (Graniczna Łąka) oraz Zielony Klin. Są to cztery dotychczas monitorowane torfowiska subalpejskie (Upa i pod Kamiennikiem) oraz przejściowe regla górnego (pod Małym Szyszakiem i Zielony Klin). Kontynuacja badań wymienionych torfowisk pozwoli na dokładniejszą ocenę ich funkcjonowania oraz przemian. Uwzględniony będzie również obiekt pod Smogornią - największe po polskiej stronie torfowisko subalpejskie.
Zakres badań i metody:
1. Flora roślin naczyniowych i mszaków:
- identyfikacja występujących gatunków roślin z określeniem ich ilościowości i pokrycia za pomocą metod opartych na florystyce (w skali procentowej oraz skali Braun-Blanqueta).
Identyfikację gatunków i taksonów należy oprzeć na najnowszych kluczach do oznaczania oraz florach (Chytry i in. 2024; Hodgetts i in. 2020; Michaelis 2019; PLADIAS 2026; Mirek i in. 2020. Mirek et al. 2020, Klama & Górski 2018; Kaplan Z. 2019; Štěpánková 1988-2024; Zając & Zając (Eds.) 2019, 2021; Matuszkiewicz i in. 2012; Ochyra i in. 2003). Trudne do identyfikacji próbki roślin, zwłaszcza mszaków, należy skonsultować ze specjalistą - briologiem.
2. Opis roślinności.
zwięzły opis roślinności na wybranych do badań szczegółowych torfowiskach będzie wykonywany za pomocą zdjęć fitosocjologicznych. Zdjęcia będą rozmieszczone losowo w jednolitych pod względem składu gatunkowego, warunków ekologicznych i mikroklimatycznych fitocenozach (Kent 2012),
pokrycie warstw i gatunków roślin naczyniowych oraz mszaków oceniane będzie procentowo,
próbka roślinności (relevé) opisywana będzie za pomocą kwadratów, których wielkość będzie różna, lecz w miarę możliwości spełniająca reguły przyjęte w europejskich badaniach fitosocjologicznych (Chytrý & Otýpková 2003),
współrzędne GPS mierzone będą dla każdego kwadratu. Minimalna liczba kwadratów dla jednego typu roślinności wynosi 5,
nazewnictwo fitosocjologiczne i system syntaksonomiczny przyjęty będzie za Chytry (2011; Pladias 2026; Mucina et al. 2016; Chytry et al. 2024; Matuszkiewicz 2005; Davies et al. 2004).
3. Poziom wody gruntowej:
dla każdego siedliska fitocenoz zostanie zmierzony średni (n=minimum 5) poziom lustra wody gruntowej względem poziomu warstwy mszystej. Pomiar zostanie dokonany za pomocą piezometru rurowego, z dokładnością do kilku milimetrów. Minimalna liczba pomiarów wynosi 5 dla jednego typu siedliska (dla każdego typu siedliska na każdym z obiektów). Miejsca pomiarów zostaną namierzone GPS. Dane będą zbierane raz w roku w latach 2026-2028.
4. Pomiar pH i przewodnictwa elektrycznego (EC):
parametry te będą mierzone w wodach powierzchniowych lub/i gruntowych każdej fitocenozy/zbiorowiska. Odczyn (pH) wody metodą potencjometryczną, a przewodnictwo elektryczne metodą pomiaru przepływu prądu o zmiennym napięciu. Pomiar będzie wykonany za pomocą profesjonalnego pH-metru-konduktometru terenowego (sprzęt zapewnia Wykonawca). Minimalna liczba powtórzeń dla średniej wynosi 5.
5. Ocena warunków geochemicznych wód:
na wybranych torfowiskach badania te będą prowadzone w oparciu o analizy chemizmu wód powierzchniowych i gruntowych (z piezometrów). Przeprowadzone zostaną analizy laboratoryjne naturalnych substancji organicznych (całkowity węgiel organiczny /TOC/: rozpuszczony węgiel organiczny /DOC/), analizy anionów i kationów (F, Cl, Br, SO42-, NO3-, PO43-, Al, Ca, Fe, K, Li, Mg, Mn, Na, P, Si, Sr, Zn). Uzyskane wyniki wprowadzone zostaną do wspólnej bazy danych właściwości chemicznych wód powierzchniowych i podziemnych (Matouškova, Bartůšek 2025. Mikulášková et al. 2025).
6. Ocena skażeń warstwy mszystej:
na każdym badanym torfowisku zostanie losowo wyznaczonych 5 powierzchni próbnych o wymiarach 14 × 14 m (namierzanych GPS). Z każdej z nich zostaną pobrane w 3 powtórzeniach próby mchów torfowców z gatunków, które dominują na badanych powierzchniach, np. Sphagnum majus, S. lindbergii, S. rubellum, S. tenellum, S. cuspidatum, S. papillosum, S. fallax, S. riparium, S. russowii lub S. girgensohnii. Homogenne próby roślin zostaną następnie zmineralizowane. W tak przygotowanych roztworach zostaną oznaczone zawartości Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb i Zn za pomocą spektrometru absorpcji atomowej. Wyniki zostaną przeliczone na zawartość w suchej masie, a precyzja i wiarygodność przeprowadzonych analiz będzie kontrolowana w oparciu o wzorce, certyfikowane materiały referencyjne oraz ślepe próby. Uzyskane wyniki zostaną poddane analizom statystycznym z wykorzystaniem programu Statistica.
7. Badania temperatury powierzchniowych warstw roślinności i torfu realizowane będą w oparciu o terenowe czujniki temperatury: do 20 stanowisk (namierzonych GPS), pomiar ciągły w trakcie 3 lat, głębokość do 5 cm.
8. Każdy z obiektów będzie oceniony pod względem oddziaływań antropogenicznych (dawnych, głównie melioracyjnych i potorfii) oraz aktualnych, zwłaszcza tych związanych ze zmianami klimatycznymi i turystyką, a jego szczególne cechy (lokalizacja geomorfologiczna, gatunki roślin, fitocenozy i zbiorowiska roślinne, struktura powierzchni, struktury melioracyjne, itp.) będą dokumentowane za pomocą GPS i fotografii.
Analizy należy wykonać w akredytowanych laboratoriach analitycznych lub laboratoriach analitycznych uczelni wyższych. Główna aparatura analityczna, która będzie wykorzystana w badaniach, to: spektrometr absorbcji atomowej, spektrometr absorbcji atomowej z kuwetą grafitową, analizator Hg, analizator elementarny CHS, analizator wstrzykowo-przepływowy, mineralizator mikrofalowy wysokociśnieniowy oraz systemy do dejonizacji i redestylacji wody.
Wykonawca zapewni: materiały do pobierania prób w terenie; drobny sprzęt laboratoryjny, taki jak: szkło, sączki 100 szt. (wielkość porów 1.2 μm); pipety automatyczne oraz odczynniki do analiz chemicznych (roztwór buforowy, pH 4.01, roztwór buforowy pH 7.01, 500 ml, roztwór kalibracyjny 1413 µS/cm).
Wykonawca będzie pracował na sprzęcie komputerowym z oprogramowaniem oraz specjalistycznych programach do opracowania i analizy statystycznej danych i prezentacji wyników.
III. Badania retrospektywne.
Należy przeanalizować wszystkie dostępne materiały zawierające informacje o fitosocjologicznym i florystycznym zróżnicowaniu roślinności na terenie torfowisk Karkonoszy. Porównawcze badania retrospektywne są niezbędnym elementem tego projektu, gdyż pozwolą na ocenę zmian stanu torfowisk w czasie pod wpływem czynników antropogenicznych, w tym klimatycznych, w zakresie około 100 lat wstecz. Podczas badań należy uwzględnić następujące źródła:
1. Publikowane prace naukowe niemieckie i czeskie sprzed II wojny światowej, np. Prager 1907, Rüster P. 1921, Rudolph i in. 1928, Hueck K. 1939.
2. Najstarsze publikowane powojenne prace naukowe, np. Tołpa S. 1949, Macko 1952, Zlatník 1928.
3. Publikacje naukowe z drugiej połowy XX w. do czasów współczesnych. Szczególnie cenne są opracowania zespołu badawczego prof. W. Matuszkiewicza, zawierające liczne zdjęcia fitosocjologiczne z dobrze określoną ich lokalizacją na torfowiskach, np. Matuszkiewicz & Matuszkiewicz 1974, Matuszkiewicz & Matuszkiewicz 1969, Matuszkiewicz i in. 1975, Jenik J. 1961, Šourek 1969. Wojtuń 2006, Wojtuń i in. 2013.
4. Opracowanie wyników prowadzonego od 2014 r. monitoringu torfowisk dostarczą danych do współczesnych przemian torfowisk, zwłaszcza związanych ze zmianami klimatycznymi.
5. Zdjęcia fitosocjologiczne Botanicznej Bazy Danych KPN.
6. Niepublikowane prace naukowe - opracowania fitosocjologiczne i florystyczne z terenu nadleśnictw KPN, niepublikowane prace magisterskie (tematem są mapy roślinności wybranych torfowisk) i doktorskie oraz manuskrypty z monitoringów gatunków i zbiorowisk - udostępnione przez KPN.
Badania prowadzone będą metodą porównawczą. Wymienione w punktach 1-6 opracowania zawierają różne dane, fitosocjologicznie, florystyczne i ekologiczne, które zostaną porównane do aktualnych pomiarów i danych, np. liczby i gatunki flory, właściwości zbiorowisk roślinnych itp.
IV. Paszportyzacja torfowisk.
Jest to kluczowy zintegrowany produkt tego projektu, która będzie wykorzystywana po zakończeniu projektu do praktycznej ochrony przyrody.
V. Opracowanie Sprawozdań rocznych oraz Raportu końcowego.
Po każdym sezonie prac (2026, 2027, 2028) Wykonawca przygotuje Sprawozdanie roczne (w formie elektronicznej i papierowej w 2 egzemplarzach), które będzie zawierać:
a) cel opracowania,
b) opis przeprowadzonych prac terenowych, kameralnych i laboratoryjnych,
c) metodykę wykonywanych badań,
d) wykaz zakupionego i zamontowanego w terenie sprzętu badawczego,
e) mapy zinwentaryzowanych torfowisk wraz z plikami GIS (shp),
f) tabele z danymi zmierzonymi w terenie (w tym współrzędne geograficzne, pliki Excel, shp),
g) dokumentację fotograficzną prac (pliki jpg) wraz z licencją na korzystanie ze zdjęć na potrzeby promocji projektu oraz działań informacyjno-edukacyjnych,
h) opisy zinwentaryzowanych torfowisk (wg pkt I Inwentaryzacja oraz pkt II Szczegółowe badania wybranych torfowisk),
i) listę zidentyfikowanych gatunków mszaków,
j) listę gatunków roślin naczyniowych: rzadkich, zagrożonych i chronionych oraz inwazyjnych i ekspansywnych.
Raport końcowy (2029) w formie elektronicznej (pliki Word, Excel, TurboVeg, jpg oraz shp na nośniku danych) i papierowej, przekazany w 3 egzemplarzach, będzie zawierać:
a) opis przeprowadzonych prac terenowych, kameralnych i laboratoryjnych,
b) metodykę wykonywanych badań,
c) wykaz zakupionego i zamontowanego w terenie sprzętu badawczego,
d) mapy zinwentaryzowanych torfowisk wraz z plikami GIS (shp),
e) tabele z danymi zmierzonymi w terenie (w tym współrzędne geograficzne, pliki Excel, shp),
f) dokumentację fotograficzną prac (pliki jpg) wraz z licencją na korzystanie ze zdjęć na potrzeby promocji projektu oraz działań informacyjno-edukacyjnych,
g) listę zidentyfikowanych gatunków mszaków,
h) listę gatunków roślin naczyniowych: w tym rzadkich, zagrożonych i chronionych oraz inwazyjnych i ekspansywnych,
i) tabele fitosocjologiczne (w programie TurboVeg i Excel),
j) tabele z wynikami analiz chemicznych,
k) ocenę skażeń torfowców,
l) analizę retrospektywna wybranych torfowisk,
ł) paszporty badanych torfowisk, zawierające dane pozyskane w ramach prac badawczych,
m) podsumowanie prac, wnioski i dyskusję wyników badań,
n) bibliografię.
Sprzęt niezbędny do wykonania tematu badawczego zapewnia Wykonawca. Po zakończeniu prac Wykonawca pozostawia sprzęt w terenie w celu utrzymania okresu trwałości projektu.
3. Kody i nazwy określone we Wspólnym Słowniku Zamówień CPV:
73110000-6 - Usługi badawcze
71313000-5 - Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego
4. Adres strony internetowej prowadzonego postępowania (link prowadzący bezpośrednio do widoku postępowania na Platformie e-Zamówienia):
https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/tenders/ocds-148610-18c96608-f66e-4786-956f-a9e54e298b54
5. Identyfikator (ID) postępowania na Platformie e-Zamówienia:
ocds-148610-18c96608-f66e-4786-956f-a9e54e298b54
6. Ofertę należy złożyć za pośrednictwem Platformy e-Zamówienia dostępnej pod adresem: https://ezamowienia.gov.pl, do dnia 27.07.2026r. do godziny 11.00.
7. Otwarcie ofert nastąpi dnia 27.07.2026r. o godz. 11:05.
8. Postępowanie można znaleźć również ze strony głównej Platformy e-Zamówienia (przycisk „Przeglądanie postępowania/konkursy”).
9. Zamawiający zaprasza do udziału w postępowaniu o wydanie zamówienia publicznego zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ.
Liczba odwiedzin:
89
Podmiot udostępniający informację:
Karkonoski Park Narodowy z siedzibą w Jeleniej Górze
Informację wytworzył:
Anna Kras
Informację opublikował:
Anna Kras
Data publikacji:
19.06.2026
Data pierwotnej publikacji:
19.06.2026 08:27:42
Data ostatniej modyfikacji:
19.06.2026 08:29:31
Data przeniesienia do archiwum:
Brak danych
19.06.2026 08:29:31
Anna Kras -
Edycja artykułu
19.06.2026 08:27:42
Anna Kras -
Publikacja artykułu
